Klin, który przyjechał z przyszłości
XM zadebiutował w maju 1989 roku jako następca CX-a. Projekt nadwozia wyszedł ze studia Bertone, a rok później samochód zdobył europejski tytuł Car of the Year 1990. Produkcja trwała do 2000 roku; po drodze, w 1991 roku, dołączyło kombi Break, a w 1994 roku model przeszedł modernizację. Te daty i autorstwo projektu potwierdza archiwum prasowe Citroëna.
Na zdjęciu uwagę przyciągają wąskie reflektory, długa maska i niemal narysowana linijką linia boczna. Dzisiejsze samochody często budują wrażenie wielkości wysokim przodem. XM robi to długością i proporcjami. Ciepłe światło szczególnie dobrze pokazuje kant biegnący przez drzwi: nawet stojąc na parkingu, auto wygląda, jakby rozcinało powietrze.
Trzynasta szyba. Mały detal, duża różnica
Jedną z najbardziej pomysłowych cech XM-a była dodatkowa szyba między kabiną a bagażnikiem, nazywana „trzynastą”. Przy otwarciu dużej tylnej klapy pasażerowie mogli pozostać oddzieleni od chłodu i przeciągu. Liftback dawał wygodny dostęp do bagażu, a ta przegroda zachowywała odrobinę atmosfery zamkniętej limuzyny. Samą szybę opisuje Citroën Origins, a jej funkcję wyjaśnia historia modelu opublikowana przez producenta.
To dobry przykład myślenia o komforcie także poza samą jazdą. Na postoju, gdy ktoś wkłada walizkę do bagażnika, zawieszenie nie ma nic do powiedzenia. Dodatkowa szyba już tak. To detal modelu — obecności takiej przegrody w konkretnym egzemplarzu nie ustalimy na podstawie tego zdjęcia.
Sprężyna ukryta w zielonej sferze
W klasycznym zawieszeniu ugięcie przejmuje stalowa sprężyna. W hydropneumatyce Citroëna jej zadanie pełni gaz zamknięty w sferze. Elastyczna membrana oddziela go od płynu hydraulicznego. Ruch koła porusza tłok, płyn naciska na membranę, a gaz się spręża. Tę podstawową zasadę opisuje producent w historii prac Paula Magèsa, twórcy rozwiązania.
W XM-ie gazem tym jest azot. Przepływ płynu przez elementy tłumiące ogranicza kołysanie. Samo poziomowanie to osobna funkcja: korektor dopuszcza lub odprowadza płyn, przywracając wysokość po zmianie obciążenia. Większy ciężar nadal oznacza bardziej sprężony gaz. Schemat i zależności pokazuje materiał szkoleniowy Citroëna, strony 5–7 (PDF).
Dołóż pasażerów. Co zrobi nadwozie?
Przesuń suwak i obserwuj sylwetkę auta oraz przekrój sfery. Potem wyłącz wyrównywanie wysokości i powtórz próbę. Przerywana linia zostaje w miejscu, żeby łatwo porównać położenie nadwozia.
Po dołożeniu obciążenia korektor dopuszcza płyn i przywraca wysokość nadwozia.
Schemat poglądowy sprawnego układu przy dostępnym ciśnieniu hydraulicznym. Ruch i czas reakcji są umowne; rysunek nie wylicza prześwitu ani ciśnień konkretnej wersji XM. Wyłączenie korekcji służy porównaniu zasady działania.
Co do tego dołożyło Hydractive?
Hydractive pozwalało elektronice wybierać miękkie lub twardsze ustawienie zawieszenia zależnie od sytuacji. Sterownik korzystał między innymi z sygnałów skrętu kierownicy, hamowania, pedału przyspieszenia i prędkości. Spokojna jazda sprzyjała komfortowi; gwałtowniejszy manewr wymagał lepszej kontroli ruchów nadwozia. Tak działanie systemu opisuje Citroën w swojej historii XM-a.
Technicznie zmiana wiązała się z dołączaniem lub odłączaniem dodatkowej sfery w obwodzie danej osi, a także ze zmianą tłumienia. Wyrównanie wysokości i zmiana twardości to dwa osobne zadania. Dlatego przełącznik w naszym schemacie pokazuje tylko korekcję wysokości. Podział funkcji wyjaśnia szkolenie Citroëna o Hydractive (PDF).
Piękny klasyk warto obejrzeć także od spodu
Zdjęcie mówi wiele o proporcjach auta, ale nic pewnego o stanie jego przewodów, zawieszenia czy hamulców. Nie zdradza też wersji silnika ani historii obsługi. Przy zakupie klasyka dobrze rozdzielić zachwyt nad modelem od oceny konkretnego samochodu: dokumentacja, oględziny i jazda próbna odpowiadają na różne pytania.
Planujesz kupić XM-a? Zakres sprawdzenia auta przed zakupem warto ustalić przed wizytą, opisując konkretny egzemplarz. W SSCAR przy ul. Polanowickiej 82 we Wrocławiu wykonujemy również badania techniczne. Dostępne usługi i stawki znajdziesz w cenniku, a termin możesz wybrać w rezerwacji online.
XM przypomina, że komfort można budować na wiele sposobów: od kształtu fotela i dodatkowej szyby po gaz, membranę i korektor wysokości. Najciekawsze rozwiązania tego auta zaczynają się tam, gdzie kończy się to, co widać na zdjęciu.